Om u de beste gebruikservaring te kunnen bieden, gebruiken wij cookies. Voor meer inhoudelijke informatie en het onderscheid die wij hier in maken, verwijzen wij u door naar ons cookiebeleid.

Accepteer cookies

Zuid-Holland

Friesland

Groningen

Drenthe

Overijssel

Flevoland

Noord-Holland

Utrecht

Succesfactoren voor VBC's

De ene VBC is verder met gezamenlijk visstandbeheer dan de andere. Waaraan ligt dat? Welke factoren dragen bij aan het goed functioneren van een VBC?

Bij het beantwoorden van deze vraag, komt het onderzoek van Elinor Ostrom van pas. Zij won in 2009 de Nobelprijs voor de Economie. Deze Amerikaanse wetenschapper heeft aangetoond dat wanneer gemeenschappen de kans krijgen, zij in staat zijn tot gezamenlijk beheer van de natuurlijke hulpbronnen waarvan zij afhankelijk zijn.

Door bestudering van vissersgemeenschappen, boerencoöperaties en irrigatiebeheergroepen kwam zij tot een lijst van basisprincipes voor succesvol beheer. Haar ideeën bieden hoop voor de toekomst voor de visserij en voor andere gezamenlijke hulpbronnen waarover de mensheid afspraken moet maken.

10 Succesfactoren

Hieronder zijn deze basisprincipes vertaald naar de situatie van VBC’s. Voor een ieder die zich in wil zetten voor verbetering van het functioneren van de VBC’s kunnen deze 10 principes een leidraad vormen.

1. Het is duidelijk welk gebied beheerd wordt. De fysieke grenzen van de VBC moeten duidelijk zijn..

2. Het is duidelijk wie verantwoordelijk zijn voor het beheer.

3. Het is duidelijk wie er vis mogen onttrekken; deze groep is ook duidelijk begrensd.

4. De afspraken uit het visplan over het gebruik van de economische en recreatieve interessante vissoorten sluiten aan bij de behoeften, kennis en cultuur van de (sport)vissers. Het visplan wordt gedragen door de gebruikers.

5. Degenen voor wie de regels uit het visplan gelden, moeten de gelegenheid hebben om mee te praten en mee te beslissen over aanpassing van deze regels.

6. Wanneer de VBC regels maakt die niet in de landelijke wetgeving vastgelegd zijn, dan moet de overheid deze regels respecteren.

7. Er is een systeem voor het monitoren van de visstand en van het gedrag van degenen die gebruik maken van de vis. De vissers nemen zelf deel aan deze monitoring, of krijgen op een andere manier betrouwbare informatie over de visstand en het gedrag van de andere gebruikers.

8. Het gebruikte sanctioneringsysteem is gradueel: de sanctie gaat van waarschuwing naar stevige boetes of zwaarder.

9. De (sport)vissers hebben toegang tot een laagdrempelig systeem van conflictbeheersing (goedkoop en begrijpbaar).

10. Voor soorten zoals de aal is het VBC-beheer onderdeel van een landelijk of Europees beheer. Hiervoor geldt dat afspraken rond toewijzing van quota, monitoring, handhaving, conflictoplossing en beheer worden gemaakt op verschillende niveaus (VBC, Nederland, Europa). Wel moet en de beheermaatregelen op de verschillende niveaus goed samenhangen. Die samenhang moet ook te overzien zijn.


Bron: Ostrom, Elinor. 1990. Governing the commons: The evolution of institutions for collective action.